Phần 6: BIẾN MẠNG VÀ ĐỐI TƯỢNG BACNET (NETWORK VARIABLES AND BACNET OBJECTS)

Trong hệ thống điều khiển phân tán, việc trao đổi dữ liệu giữa các bộ điều khiển là rất quan trọng. Honeywell Spyder hỗ trợ hai giao thức truyền thông chính: LONWORKS® và BACnet®. Phần này sẽ hướng dẫn chi tiết về cách quản lý Biến Mạng (Network Variables – NVs) cho LON và Đối tượng BACnet (BACnet Objects) cho BACnet.

6.1. Tổng quan về Biến Mạng (Network Variables) – LON

Biến Mạng (NV) là một điểm dữ liệu trên mạng LON, có thể là giá trị nhiệt độ, trạng thái công tắc, hoặc lệnh điều khiển. LonMark® định nghĩa các loại biến chuẩn (SNVT – Standard Network Variable Types), nhưng cũng có thể tạo các biến tùy chỉnh (UNVT – User Network Variable Types).

6.1.1. Các loại Biến Mạng trong Spyder LON

Loại	Mô tả	Ví dụ
Mandatory	Các NV bắt buộc phải có trong mọi bộ điều khiển Spyder. Không thể sửa hoặc xóa.	`nvoNodeStatus`, `nviFileRequest`, `nciSndHrtBt`
Fixed	Các NV cố định, không thể sửa (trừ một số Fixed_Dropable có thể chỉnh sửa Internal Data Type). Có thể hiển thị trên Wiresheet.	`nviTimeSet`, `nvoTime`, `nvoError`
Custom	Các NV do người dùng tạo ra trong quá trình phát triển logic. Có thể thêm, sửa, xóa.	`nviZoneTemp`, `nvoDamperCmd`, `nciFlowSetpoint`

6.1.2. Các loại NV có thể tạo

Loại NV	Chức năng	Ứng dụng
NVI (Network Variable Input)	Nhận dữ liệu từ mạng, chuyển đổi thành giá trị nội bộ.	Nhận nhiệt độ từ cảm biến từ xa.
NVO (Network Variable Output)	Gửi dữ liệu ra mạng.	Gửi vị trí van đến hệ thống giám sát.
NCI (Network Configuration Input)	Nhận giá trị cấu hình từ mạng (thường là điểm đặt).	Nhận điểm đặt nhiệt độ từ hệ thống quản lý.
Many to One NV	Kết hợp đầu ra từ 2-8 nguồn NVO khác nhau thành một NVI duy nhất.	Tính trung bình nhiệt độ từ nhiều vùng.

6.1.3. Xem danh sách Network Variables

Trên cây điều hướng, mở rộng đến ControlProgram của bộ điều khiển LON.
Nhấp chuột phải vào ControlProgram > Views > NV Configuration View.
Màn hình hiển thị với hai khung:
- Khung trên: Danh sách tất cả NVs (Mandatory, Fixed, Custom) với các cột: NV Name, Type, Category, NV Container.
- Khung dưới: Danh sách các điểm phần mềm đang hiển thị trên Wiresheet (Point Name, Field Names, Point Container).

6.2. Quản lý Network Variables trên LON

6.2.1. Thêm NVI từ NV Configuration View

Trong NV Configuration View, nhấp nút Add NV.
Chọn Network Variable Input và nhấp OK.
Cửa sổ Add NVI xuất hiện với các tùy chọn:

Tên trường	Mô tả
NV Name	Tên của biến mạng.
Fail Detect	Bật/tắt phát hiện mất tín hiệu. Nếu bật và không nhận được cập nhật, alarm sẽ được kích hoạt.
Copy NV From	Chọn `Standard` để dùng SNVT có sẵn, hoặc `Custom` để dùng UNVT.
Fields Properties	Quản lý các trường của NV: thêm, xóa, sửa Field Name, Data Category, Network Data Type, Internal Data Type.
UNVT Name	Tên UNVT nếu tạo Custom NV mới.
Export to File	Lưu UNVT ra file .bog để tái sử dụng.

6.2.2. Thêm NCI từ NV Configuration View

Nhấp Add NV > Chọn Network Configuration Input.
Cấu hình tương tự NVI, nhưng có thêm trường Value để thiết lập giá trị mặc định.

6.2.3. Thêm NVO từ NV Configuration View

Nhấp Add NV > Chọn Network Variable Output.
Cửa sổ Add NVO xuất hiện với các tùy chọn bổ sung:

Tên trường	Mô tả
Output Refresh	`Polled`: Chỉ gửi khi được poll; `Unpolled`: Gửi khi có thay đổi.
Guaranteed Periodic Refresh	`True`: Gửi định kỳ theo GPU; `False`: Chỉ gửi khi có thay đổi đáng kể.
Message Service	`Unacknowledged` (gửi 1 lần), `Acknowledged` (cần xác nhận), `Unacknowledged Repeated` (gửi nhiều lần).

6.2.4. Hiển thị NV lên Wiresheet

Trong NV Configuration View, mở rộng NV cần hiển thị.
Chọn các trường (fields) cần hiển thị.
Nhấp nút Show on wiresheet as Points.
Các điểm sẽ xuất hiện trong khung dưới và có thể kéo thả trên Wiresheet.

6.2.5. Nhóm (Group) NVs

Cho phép kết hợp nhiều điểm từ các NV khác nhau thành một NV mới.

Trong khung dưới của NV Configuration View, chọn các điểm cần nhóm (giữ Ctrl để chọn nhiều).
Nhấp nút Group as NV.
Chọn:
- Group as New NV: Tạo NV mới với tên tùy chọn.
- Add to Existing NV: Thêm vào NV đã có.
Chọn NV Type (NVI hoặc NCI) và cấu hình các trường.
Nhấp OK.

6.2.6. Chỉnh sửa và Xóa NVs

Hành động	Cách thực hiện
Edit NV	Chọn NV trong khung trên > Edit NV. Chỉnh sửa các trường > OK.
Delete NV	Chọn Custom NV > Delete NV. Chọn `Retain Points` (giữ điểm dưới dạng Invalid) hoặc `Delete Points`.

6.3. Tổng quan về Đối tượng BACnet (BACnet Objects)

Đối tượng BACnet là một điểm dữ liệu trên mạng BACnet, có thể là giá trị nhiệt độ, trạng thái công tắc, hoặc giá trị đặt. BACnet định nghĩa nhiều loại đối tượng chuẩn (Analog Value, Binary Value, Multi-state Value).

6.3.1. Các loại Đối tượng trong Spyder BACnet

Loại	Mô tả
Fixed_Droppable	Các đối tượng cố định nhưng có thể kéo thả lên Wiresheet và chỉnh sửa Internal Data Type.
Custom	Các đối tượng do người dùng tạo ra. Có thể thêm, sửa, xóa.
Mandatory	Các đối tượng bắt buộc (như HardwareID, BrandModel, Version, Error objects). Không thể sửa hoặc xóa.

6.3.2. Các loại Đối tượng có thể tạo

Loại Đối tượng	Mô tả	Ký hiệu
Analog Value Input	Đầu vào giá trị analog từ mạng	AVI
Analog Value Output	Đầu ra giá trị analog lên mạng	AVO
Analog Value Setpoint	Điểm đặt giá trị analog	AV Setpoint
Binary Value Input	Đầu vào giá trị nhị phân từ mạng	BVI
Binary Value Output	Đầu ra giá trị nhị phân lên mạng	BVO
Binary Value Setpoint	Điểm đặt giá trị nhị phân	BV Setpoint
Multi-state Value Input	Đầu vào giá trị đa trạng thái	MVI
Multi-state Value Output	Đầu ra giá trị đa trạng thái	MVO
Multi-state Value Setpoint	Điểm đặt giá trị đa trạng thái	MV Setpoint

6.3.3. Xem danh sách BACnet Objects

Trên cây điều hướng, mở rộng đến ControlProgram của bộ điều khiển BACnet.
Nhấp chuột phải vào ControlProgram > Views > Object Configuration View.
Màn hình hiển thị với các cột: Name, Type, Category, Object Container, Object Instance, Update Rate, Send Heartbeat.

6.4. Quản lý BACnet Objects

6.4.1. Thêm Object Input

Trong Object Configuration View, nhấp Add Object.
Chọn loại Object (Analog Value, Binary Value, Multi-state Value).
Dưới Select Point Type, chọn Input.
Cấu hình các thông số trong Advanced (Network Input):

Tên trường	Mô tả
Object Name	Tên đối tượng (có thể sửa).
Object Instance	Số instance duy nhất.
Update Interval	Tốc độ kiểm tra sự thay đổi (giây).
Fail Detect Enabled	Bật/tắt phát hiện mất tín hiệu.
Update Rate	Tốc độ cập nhật từ mạng.

6.4.2. Thêm Object Setpoint

Nhấp Add Object > Chọn loại Object.
Chọn Setpoint dưới Select Point Type.
Cấu hình tương tự Object Input, có thêm trường Value cho giá trị mặc định.

6.4.3. Thêm Object Output

Nhấp Add Object > Chọn loại Object.
Chọn Output dưới Select Point Type.
Cấu hình trong Advanced (Network Output):

Tên trường	Mô tả
Object Name	Tên đối tượng.
Object Instance	Số instance duy nhất.
Update Interval	Tốc độ kiểm tra sự thay đổi (giây).
Sen Delta	Ngưỡng thay đổi đáng kể để cập nhật lên mạng.
GPU	Bật/tắt gửi định kỳ.
Send Heart Beat	Chu kỳ gửi tin nhịp tim (bội số của 5 giây).

6.4.4. Hiển thị Object lên Wiresheet

Trong Object Configuration View, chọn Object cần hiển thị.
Nhấp nút Show on wiresheet as Points.
Các điểm sẽ xuất hiện trong khung dưới và có thể sử dụng trên Wiresheet.

6.4.5. Sửa lỗi Object Instance trùng lặp

Trong phiên bản Spyder Tool 7.2.2 trở lên, có tính năng Fix Duplicate Object Instance:

Tự động gán số Instance duy nhất cho các Object bị trùng lặp.
Tránh lỗi xung đột khi tải xuống.

6.5. Kết nối (Binding) giữa các thiết bị

6.5.1. Binding cho LON

Mở Wiresheet của mạng LON (nhấp chuột phải vào LonNetwork > Views > Wiresheet).
Nhấp chuột phải vào thiết bị nguồn (source) > Link Mark.
Nhấp chuột phải vào thiết bị đích (target) > Link From [tên nguồn].
Cửa sổ Add Binding xuất hiện. Chọn NV nguồn và NV đích.
Nhấp OK. Đường kết nối hiển thị trên Wiresheet.
Vào Lon Link Manager (Views > Lon Link Manager) để quản lý và xác nhận binding.

6.5.2. Binding cho BACnet

Mở Wiresheet của mạng BACnet (nhấp chuột phải vào BacnetNetwork > Views > Wiresheet).
Nhấp chuột phải vào thiết bị nguồn > Link Mark.
Nhấp chuột phải vào thiết bị đích > Link To.
Cửa sổ Add Binding xuất hiện. Chọn Object nguồn và Object đích.
- Đối với AO/BO đích, có thể chọn mức ưu tiên (1-16) trong Target Property.
Nhấp OK.
Vào Bacnet Link Manager (Views > Bacnet Link Manager) để quản lý binding.

6.5.3. Các lệnh trong BACnet Link Manager

Lệnh	Chức năng
Add	Tạo binding mới giữa hai thiết bị (ít nhất một thiết bị là Spyder).
Delete	Xóa binding khỏi cơ sở dữ liệu.
Refresh	Làm mới trạng thái binding.
Bind	Tải binding xuống thiết bị.
Selective Bind	Tải binding có chọn lọc cho một số thiết bị.
Learn Link(s)	Học binding từ thiết bị (cập nhật trạng thái).
Clear Bindings	Xóa tất cả binding khỏi thiết bị.

6.5.4. Các trạng thái Link

Trạng thái	Mô tả
NewLink	Link đã tạo nhưng chưa tải xuống thiết bị.
Bound	Link đã tạo và đã tải xuống thiết bị thành công.
Obsolete	Link đã bị xóa khỏi cơ sở dữ liệu nhưng vẫn tồn tại trên thiết bị.

6.5.5. Cơ chế Poll/Push trong BACnet

Spyder BACnet sử dụng cơ chế poll/push để chia sẻ dữ liệu:

Push: Thiết bị nguồn chủ động gửi dữ liệu đến thiết bị đích theo chu kỳ GPU.
Poll: Thiết bị đích chủ động lấy dữ liệu từ thiết bị nguồn theo chu kỳ Update Rate.

Tool tự động quyết định cơ chế dựa trên bảng poll/push của thiết bị.

6.6. Các lưu ý quan trọng

Generate NVs / Generate Network Objects:
- Sau khi thêm hoặc sửa đổi NV/Object, cần thực hiện hành động này để đồng bộ với thiết bị.
- Có thể thực hiện offline, không cần thiết bị trực tuyến.
Giới hạn số lượng:
- LON: NV size tối đa 31 bytes, tối đa 99 fields cho mỗi NV.
- BACnet: Mỗi Object có Object Instance duy nhất, không được trùng lặp.
Fixed_Droppable vs Fixed:
- Fixed_Droppable có thể hiển thị trên Wiresheet và chỉnh sửa Internal Data Type.
- Fixed (không có _Dropable) không thể hiển thị hoặc chỉnh sửa.
Xóa NV:
- Chọn Retain Points để giữ lại các điểm đã hiển thị dưới dạng Invalid Points.
- Chọn Delete Points để xóa hoàn toàn các điểm liên quan.
Binding với thiết bị của bên thứ ba:
- Binding chỉ khả dụng khi ít nhất một thiết bị là Spyder.
- Đối với binding giữa Spyder và thiết bị thứ ba, bảng poll/push sẽ nằm trong thiết bị Spyder.
JACE như một thiết bị BACnet:
- JACE có thể hoạt động như một thiết bị BACnet trên mạng.
- Có thể binding giữa Spyder và JACE để giảm số lượng poll trên mạng MSTP.

Tổng kết Phần 6

Phần này đã cung cấp hướng dẫn chi tiết về quản lý Biến Mạng (LON) và Đối tượng BACnet. Bạn đã học cách:

Xem danh sách và phân biệt các loại NV/Object.
Thêm, cấu hình, hiển thị các loại NVI, NCI, NVO và các Object Input/Setpoint/Output.
Nhóm (Group) các điểm để tạo NV/Object mới.
Thực hiện binding giữa các thiết bị để trao đổi dữ liệu.
Sử dụng Link Manager để quản lý các kết nối.

Nắm vững kiến thức này giúp bạn xây dựng các hệ thống điều khiển phân tán hiệu quả, tận dụng khả năng kết nối mạnh mẽ của bộ điều khiển Spyder với các giao thức LON và BACnet.

Byadmin